To jedna z najgroźniejszych (jak właśnie najgroźniejsza) z awarii, jaką może spotkać silnik. Jednostka potrafi zamienić się w bezużyteczny blok. A o wysokości rachunku, a często o życiu całego silnika, decyduje Twoja reakcja w pierwszych chwilach.
Co zrobić w przypadku podejrzenia ryzyka zatarcia silnika? Czym ono jest, jak poznać, skąd się bierze i jak zareagować? Przekonajmy się.
Na czym polega zatarcie silnika? Jakie są tego objawy?
Pomiędzy współpracującymi elementami silnika (panewkami, wałem korbowym, tłokami, pierścieniami, cylindrem, częściami rozrządu) zawsze musi utrzymywać się cienki film olejowy, który sprawia, że metal nie dotyka metalu. Gdy film jednak zanika (bo np. oleju jest za mało, jest zły albo brakuje ciśnienia smarowania) – powierzchnie zaczynają o siebie trzeć. W efekcie dochodzi do skokowego wzrostu temperatury, rozszerzenia elementów, aż wreszcie – ich blokowania.
Ostatecznie jednostka przestaje się obracać albo wykonuje ciężkie, pojedyncze obroty. W skrajnych przypadkach może natomiast dochodzić wręcz do przebicia bloku silnika albo pęknięcia głowicy.
Dobra wiadomość jest taka, że rzadko przychodzi znienacka, a zwykle narasta i daje jasne sygnały o zbliżających się problemach. Do typowych objawów zaliczamy zatem głośną i nierówną pracę oraz spadek mocy, jak również charakterystyczne stuki. Do tego dochodzi oczywiście paląca się kontrolka ciśnienia oleju albo wysoka temperatura czy też zwiększona konsumpcja oleju.
Jak brzmi zatarty silnik?
Wytarte panewki dają charakterystyczny metaliczny stukot oraz dźwięk nacierania, który narasta pod obciążeniem (im mocniej wciśniesz gaz, tym robi się po prostu głośniej). Najbardziej wymowny jest jednak moment rozruchu. Gdy rozrusznik nie daje rady przekręcić wału – zamiast płynnego odpalania – prawdopodobnie usłyszysz pojedyncze, ciężkie i bardzo jednoznaczne „chrupnięcie”.
Dlaczego silnik samochodowy się zaciera? Przyczyny + jak temu zapobiegać.
Źródeł jest kilka, ale prawie wszystkie prowadzą do jednego, a mianowicie… braku odpowiedniego smarowania. Najczęściej winowajcą jest zbyt niski poziom oleju (spowodowany ubytkiem tej substancji). Swoje odgrywa też kiepska jakość (np. zły stan albo niewłaściwa lepkość), a także awaria pompy oleju, zatkany filtr lub smok, przegrzanie oraz zbyt długie interwały między wymianami. Swoje dokłada też sam kierowca, bowiem zarówno ostre przyspieszanie (zaraz po uruchomieniu), jak i kręcenie na wysokich obrotach na zimnym silniku – nie służą kondycji silnika.
Jak widzisz – większość zatarć da się wyeliminować, ale pod warunkiem, że odpowiednio dbasz o swoją maszynę. W tym regularnie wymieniasz olej oraz właściwie korzystasz z pojazdu (rozgrzewasz silnik przed dynamiczną jazdą i nie ignorujesz kontrolek ani dziwnych dźwięków, gdy te się pojawią).
Co zrobić, gdy doszło do zatarcia silnika w samochodzie?
Samodzielnie możesz przede wszystkim regularnie kontrolować olej (zarówno pod kątem wymaganej ilości, jak i obecności opiłków metalu czy innych zanieczyszczeń). Jeśli występują – to wyraźny ślad ścierania się elementów. Jesteś w stanie również ocenić, czy obraca się w miarę płynnie oraz sprawdzać kontrolki poziomu oleju i temperatury. Jednakże pewną diagnozę i ocenę zakresu uszkodzeń (panewki, gładź cylindra, wał korbowy) jest w stanie postawić doświadczony i kompetentny mechanik (i to po rozebraniu jednostki).
A oto instrukcja, jak należy postępować:
- gdy zapali się czerwona kontrolka ciśnienia oleju lub usłyszysz wyraźny stuk – natychmiast się zatrzymaj i zgaś silnik,
- nie próbuj uruchamiać go ponownie i pod żadnym pozorem – nie jedź dalej,
- wezwij lawetę, która przetransportuje wóz do warsztatu*.
To, czy zatarty silnik w ogóle da się naprawić, zależy od stopnia uszkodzenia. Przy częściowym przytarciu jednostka bywa naprawialna, choć zwykle po wszystkim pracuje głośniej i nierówno. Całkowicie zatarty silnik często nie obraca się już nawet rozrusznikiem, co kończy się na remoncie kapitalnym albo wymianie.
Ile kosztuje naprawa (remont czy wymiana)?
Widełki są bardzo, ale to bardzo szerokie (w zależności od scenariusza awarii). W ten sposób kapitalny remont silnika to orientacyjnie 5 000 – 20 000 zł, a w jednostkach z segmentu premium nawet 25 000 – 40 000 zł. Alternatywą może być zakup używanego egzemplarza, który z wymianą zamyka się zazwyczaj w kwocie około 5 000 – 10 000 zł.
Aczkolwiek, gdy koszt naprawy zaczyna niebezpiecznie przekraczać około połowy wartości samego auta, to remont silnika najzwyczajniej przestaje mieć sens. Wówczas rozsądniej wymienić silnik albo sprzedać pojazd jako uszkodzony.
Zatarł Ci się silnik, a Twoje auto stoi unieruchomione?
Nie ryzykuj rozruchu “na siłę”! Zamiast tego – zadzwoń do nas, a postaramy się Ci pomóc i bezpiecznie przewieźć pojazd na lawecie do warsztatu, który go obejrzy i wyceni ewentualną naprawę.